يكي از اصلی ترین روشهای، گندزدایی يا ضدعفوني کردن آب جهت مناسب نمودن براي شرب ، کلرزنی مي باشد. این روش معمولا همراه با تصفیه آب صنعتی صورت می گیرد. تاكنون براي گندزدایی آب روشهاي مختلفي ارائه گرديده است كه مهمترين آنها عباتند از:

– کلرزنی

– ازن زنی

– اشعه یا لامپ UV

کلر زنی

يکي از قديمي‌ترين و عمومي‌ترين شيوه هاي گندزدايی آب در جهان، استفاده از روش کلر زنی مي‌باشد. از دلايل عمده استفاده از آن مي توان به موارد زیر اشاره نمود :

– مؤثر بودن در غلظت پائين

– ارزان و در دسترس بودن

– نيز داشتن باقيمانده در آب پس از عمل گند زدایی

اهداف کلرزنی

كلرزني آب خام عبارت است از سالم ‌سازي آب ورودي به تأسيسات جهت رسیدن به اهداف زیر :

– اكسيداسيون و حذف نسبي آلاينده‌هاي آلي مولد بو و طعم نامطلوب

– حذف نسبي آلاينده‌هاي معدني مولد رنگ مانند آهن، منگنز، فلزات سنگين و ته‌نشيني آنها در مرحله زلال‌سازی

– جلوگيري از رشد بعدي ميكروارگانيسم‌ها و گياهان آبي در تأسيسات تصفيه ‌خانه

 

لزوم استفاده از سیستم کلرزنی قبل از دستگاه تصفیه آب صنعتی

آب های تصفیه نشده دارای مقداری آلودگی میکروبی می باشند و این آلاینده ها توسط سیستم های پیش تصفیه حذف نمی گردند. لذا لازم است که آب خام قبل از ورود به دستگاه تصفیه آب و دستگاه آب شیرین کن (دستگاه اسمز معکوس RO ) ضد عفونی شوند. در صورتی که بار آلودگی به سطح فیلتر شنی برسد، در آنجا به شدت تکثیر می شود. اگر این آلودگی به ممبران های RO برسد غشا را به عنوان منبع غذائی مصرف کرده و باعث نابودی آن می شود.

گرفتگی میکروبی یکی از شایع ترین گرفتگی ممبران  و غشاهای پلی آمید می باشد . لازم بذكر است كلرزني آب خام بايد در حدي انجام شود كه در آب خروجي از فيلترها، مقدار كلر آزاد باقيمانده در حدود 0.2 تا 0.3 ميليگرم بر ليتر باشد.

 ازن O3

تشكيل تركيبات آلي كلرينه و ساير تركيبات تري هالومتان در اثر گند زدايی با كلر عوارض نامطلوبي را براي مصرف كنندگان به همراه دارد. لذا استفاده از گندزدا هاي جديد روز به روز گسترش بیشتری مي يابد. استفاده از ازن در تصفیه آب با توجه به خواص ويژه آن ، امروزه بعنوان یکی از رایج ترین ضد عفونی کننده های آب آشاميدنی مورد استفاده قرار گرفته است.

ازن چیست ؟

گاز ازن O3 يكي از قوي‌ترين اكسيد كننده هاي موجود در طبيعت به شمار مي‌رود. ازن عامل ضد ميكروبی با طيف گسترده و قوي بوده كه مي‌تواند باكتری ها ، قارچ‌ها ، ويروس‌ها ، جلبک‌ها ، کپک‌ها و … را در زمان كوتاهي بطور كامل از بين ببرد.

مکانیسم اثر گاز ازن

اين گاز با تخريب سلول ميكرو ارگانيزم‌ها آنها را از بين می برد. در این فرایند ازن ديواره سلولي ميكرو ارگانيزم‌ها را شكسته و سيتو پلاسم باكتري را حل مي‌كند؛ از اين نظر با مكانيسم عمل كلر در فرايند گند زدایی کاملا متفاوت است. با توجه به قدرت بالاي گند زدایی ازن در مقايسه با كلر (25 برابر ) و ساير گندزداها ، زمان كمتري جهت تكميل فرايند گند زدائي نياز مي باشد. بررسي ها همچنين بيانگر توانائي بيشتر ازن در از بين بردن ويروسها در مقايسه با كلر مي باشد. همچنين بعلت اينكه از مادة اوليه اكسيژن توليد شده و در هنگام تخريب به اكسيژن تبديل مي‌شود، اثرات مخرب زيست محيطي هم ندارد.

 

ویژگی های ازن

حلاليت ازن در آب 12 مرتبه كمتر از حلاليت كلر بوده و محلول آبي آن نيز ناپايدار مي باشد. با توجه به ناپايداري گاز ازن ، بايد در محل مصرف و نيز زمان مصرف توليد شود و نمي توان آنرا مثل كلر ذخيره نمود.

سيستم ازن زنی به عنوان ضدعفونی کننده انواع آب‌ شیرین کن صنعتی و آب شیرین کن دریایی در صنایع مختلف کاربرد دارد. از جمله  داروسازي‌ها، صنايع غذايي، صنعت بسته بندی آب، آب‌هاي فرآيندي، تصفيه پساب‌هاي صنعتي و استخرهاي شنا.

کلر زنی و ضدعفونی کننده ها