يكي از اصلی ترین روشهای، گندزدائي يا ضدعفوني نمودن آب جهت مناسب نمودن براي شرب کلرزنی مي باشد. این روش معمولا همراه با تصفیه آب صنعتی صورت می گیرد. تاكنون براي گندزدائي آب روشهاي مختلفي ارائه گرديده است كه مهمترين آنها عبارتند از :

  1. كلرزني
  2. ازن زني
  3. اشعه  یا لامپ UV

کلر زنی

يکي از قديمي‌ترين و عمومي‌ترين شيوه هاي گندزدايي آب در جهان، استفاده از روش کلر زنی مي‌باشد. از دلايل عمده استفاده از آن مي توان به موارد زیر اشاره نمود :

  1. مؤثر بودن در غلظت پائين
  2. ارزان و در دسترس بودن
  3. نيز داشتن باقيمانده در آب پس از عمل گند زدائي

اهداف کلرزنی

كلرزني آب خام عبارت است از سالم ‌سازي آب ورودي به تأسيسات جهت رسیدن به اهداف زیر :

  1. اكسيداسيون و حذف نسبي آلاينده‌هاي آلي مولد بو و طعم نامطلوب
  2. حذف نسبي آلاينده‌هاي معدني مولد رنگ مانند آهن، منگنز، فلزات سنگين و ته‌نشيني آنها در مرحله زلال‌سازي
  3. جلوگيري از رشد بعدي ميكروارگانيسم‌ها و گياهان آبي در تأسيسات تصفيه ‌خانه

لزوم استفاده از سیستم کلرزنی قبل از دستگاه تصفیه آب صنعتی

با توجه به اینکه آب های تصفیه نشده دارای مقداری آلودگی میکروبی می باشند و این آلاینده ها توسط سیستم های پیش تصفیه حذف نمی گردند، لذا لازم است که آب خام قبل از ورود به دستگاه های تصفیه آب و دستگاه های آب شیرین کن (دستگاه اسمز معکوس RO ) ضد عفونی شود. در صورتی که بار آلودگی به سطح فیلتر شنی برسد، در آنجا به شدت تکثیر می شود. اگر این آلودگی به ممبرینهای RO برسد غشا را به عنوان منبع غذائی مصرف کرده و باعث نابودی آن می شود.

گرفتگی میکروبی یکی از شایع ترین گرفتگی های ممبران ها و غشاهای پلی آمید می باشد . لازم بذكر است كلرزني آب خام بايد در حدي انجام شود كه در آب خروجي از فيلترها، مقدار كلر آزاد باقيمانده در حدود 0.2 تا 0.3 ميليگرم بر ليتر باشد.

 ازن O3

با توجه به تشكيل تركيبات آلي كلرينه و ساير تركيبات تري هالومتان در اثر گند زدايي با كلر كه عوارض نامطلوبي را براي مصرف كنندگان به همراه دارد استفاده از گندزدا هاي جديد روز به روز گسترش بیشتری مي يابد. ازن از جمله تركيباتي است كه با توجه به خواص ويژه خود ، امروزه بعنوان یکی از رایج ترین ضد عفونی کننده های آب آشاميدني مورد استفاده قرار گرفته است.

 

ازن چیست ؟

گاز ازن O3 يكي از قوي‌ترين اكسيد كننده هاي موجود در طبيعت به شمار مي‌رود. ازن عامل ضد ميكروبي با طيف گسترده و قوي بوده كه مي‌تواند باكتري‌ها ، قارچ‌ها ، ويروس‌ها ، جلبک‌ها ، کپک‌ها و … را در زمان كوتاهي بطور كامل از بين ببرد.

مکانیسم اثر گاز ازن

اين گاز با تخريب سلول ميكرو ارگانيزم‌ها آنها را از بين می برد. در این فرایند ازن ديواره سلولي ميكرو ارگانيزم‌ها را شكسته و سيتو پلاسم باكتري را حل مي‌كند كه از اين نظر با مكانيسم عمل كلر در فرايند گند زدائي کاملا متفاوت است. با توجه به قدرت بالاي گند زدائي ازن در مقايسه با كلر (25 برابر ) و ساير گندزداها ، زمان كمتري جهت تكميل فرايند گند زدائي نياز مي باشد. بررسي ها همچنين بيانگر توانائي بيشتر ازن در از بين بردن ويروسها در مقايسه با كلر مي باشد. همچنين بعلت اينكه از مادة اوليه اكسيژن توليد شده و در هنگام تخريب به اكسيژن تبديل مي‌شود، اثرات مخرب زيست محيطي هم ندارد.

 

ویژگی های ازن

حلاليت ازن در آب 12 مرتبه كمتر از حلاليت كلر بوده و محلول آبي آن نيز ناپايدار مي باشد. با توجه به ناپايداري گاز ازن ، بايد در محل مصرف و نيز زمان مصرف توليد شود و نمي توان آنرا مثل كلر ذخيره نمود.

سيستم ازن زنی به عنوان ضدعفونی کننده انواع آب‌ شیرین کن صنعتی و آب شیرین کن دریایی در داروسازي‌ها، صنايع غذايي، صنعت بسته بندی آب، آب‌هاي فرآيندي، تصفيه پساب‌هاي صنعتي و استخرهاي شنا كاربرد دارد.

کلر زنی و ضدعفونی کننده ها